Eigenares reisbureau L'Escala opgepakt om fraude van €2 mln

De Mossos d'Esquadra, de regionale politie van Catalonië, hebben woensdag de eigenares van een reisbureau in L'Escala aangehouden. Tegen haar loopt een onderzoek naar fraude, en volgens de politie gaat het om meer dan 2 miljoen euro.

Volgens agenten zijn bijna 400 mensen gedupeerd. Sommigen betaalden voor vakanties die nooit bestonden. Anderen ontdekten halverwege hun reis dat hun verblijf niet volledig was betaald en dat ze nog geld moesten bijleggen.

Jordi Casanovas is adjunct-inspecteur en hoofd van de centrale afdeling economische criminaliteit van de recherche van de Mossos. Hij zei dat de vrouw geen aansprakelijkheidsverzekering had en het geld van klanten gebruikte om schulden af te lossen.

Van lastminutes naar pakketreizen met vaste prijs

Het reisbureau opereerde onder de naam M'Escapo Viatges en ging in 2024 van start. Aanvankelijk verkocht het goedkopere lastminutereizen. Die aanbiedingen vulden plekken op die vrij waren gekomen doordat andere reizigers hun boeking hadden geannuleerd.

Volgens bronnen dicht bij de zaak stapte de eigenares later over op pakketreizen met een vaste prijs. Die bronnen zeggen dat ze prijzen aanbood die werden omschreven als "zeer concurrerend". Ze vertelde klanten dat ze dat kon doen omdat ze rechtstreeks zaken deed met bureaus in de bestemmingslanden en zo tussenpersonen omzeilde.

Mond-tot-mondreclame liet het bedrijf groeien. Een deel van de gedupeerden zei dat ze al eerder zonder problemen met het reisbureau op reis waren geweest. Door die ervaring boekten ze nieuwe vakanties en raadden ze het bureau aan anderen aan.

Aan de aanbiedingen zat één voorwaarde: klanten moesten het volledige bedrag vooraf betalen, in één keer. De laatste tijd werkte de eigenares op afstand en had ze geen fysiek kantoor. Klanten konden M'Escapo Viatges alleen bereiken via de website en de socialemediakanalen. Beide zijn in augustus offline gehaald.

Hoe de zaak aan het licht kwam

De problemen kwamen deze zomer boven water, toen een aantal gezinnen besloot geboekte reizen te annuleren. Ze wachtten wekenlang, maar hun geld kwam nooit.

Sommige klanten kwamen niet eens tot op het vliegveld. Toen het tijd was om te vertrekken, had het reisbureau hun de tickets niet gestuurd.

Meerdere gedupeerden dienden een klacht in bij het Agència Catalana de Consum, de consumentenautoriteit van de Catalaanse regering. Na een aantal formele verzoeken liet de eigenares hun weten dat haar vergunning was ingetrokken.

Daarna volgden de aangiftes bij de politie elkaar snel op. Het aantal slachtoffers groeide met de dag, tot het op bijna 400 uitkwam.

Zaak sinds begin augustus dicht

Het reisbureau sloot begin augustus, toen de zaak in de openbaarheid kwam. In een verklaring op sociale media schreef de eigenares dat ze "alle activiteiten" opschortte. Ze wees daarbij op problemen met de toegang tot touroperators en met het beheer.

In dezelfde verklaring zei ze dat ze eraan werkte om klanten terug te betalen wat ze hun verschuldigd was. Ze bood haar klanten excuses aan en zei dat ze nooit iemand had willen benadelen. Ze hield vol dat de situatie niet met voorbedachten rade was ontstaan en zei dat ze er op geen enkel moment zelf beter van was geworden.

Vrijgelaten zonder borgtocht

De zaak tegen de vrouw draait om gekwalificeerde oplichting. Woensdagmiddag verscheen ze voor rechtbank nummer 5 van de civiele en onderzoekskamer van de rechtbank van eerste aanleg in Figueres.

De rechter liet haar voorlopig vrij zonder borgtocht, maar legde wel een aantal voorzorgsmaatregelen op. Haar paspoort is ingenomen. Ze mag Spanje niet verlaten zonder toestemming van de rechter en moet voor de rechtbank verschijnen wanneer dat nodig is. Daarnaast gelastte de rechter een conservatoir beslag op bezittingen ter waarde van 2 miljoen euro.

Wat dit betekent

Voor de honderden gedupeerde gezinnen is de aanhouding een stap vooruit, maar hun geld krijgen ze er niet mee terug. Het beslag van 2 miljoen euro wijst erop dat de rechtbank de kans op schadevergoeding veilig wil stellen. Wel is nog onduidelijk hoeveel er daadwerkelijk kan worden teruggehaald, zeker omdat het reisbureau volgens de politie geen aansprakelijkheidsverzekering had.

De zaak laat ook zien hoe snel mond-tot-mondreclame vertrouwen kan opbouwen rond een klein lokaal bedrijf. In dit verhaal duiken meerdere waarschuwingssignalen op: volledige betaling vooraf, geen fysiek kantoor en contact alleen via een website en sociale media. Inwoners en bezoekers die een vakantie boeken, doen er goed aan die in het achterhoofd te houden.

Het is de moeite waard om te volgen hoe de zaak rond gekwalificeerde oplichting zich bij de rechtbank in Figueres ontwikkelt. Net als de vraag of de klachten bij de Catalaanse consumentenautoriteit nog tot verdere stappen leiden.