Figueres: museum opent stripexpo "D'Empúries a Spiderman

Het Museu de l'Empordà in Figueres opent een nieuwe tentoonstelling over de geschiedenis van het stripverhaal in de regio. "D'Empúries a Spiderman. Narratives gràfiques a la perifèria" (Van Empúries tot Spiderman. Beeldverhalen in de periferie) laat zien hoe strips in de Empordà zijn gemaakt en gelezen, en hoe ze zich er afspelen, ver van de grote uitgeverssteden.

De officiële opening is deze zaterdag, 3 oktober, om 11.00 uur. De Catalaanse minister van Cultuur, Sònia Hernández, en de burgemeester van Figueres, Jordi Masquef, worden verwacht. De tentoonstelling loopt tot 10 januari.

Van Capitán Trueno tot fanzines

De tentoonstelling is samengesteld door M. Mercè Cuartiella en Joan Manuel Soldevilla. Ze bestrijkt de lange traditie van beeldverhalen in de Empordà, van de vroegste vormen tot het hedendaagse stripverhaal.

Er zijn publicaties uit verschillende periodes en stijlen te zien. Die lopen uiteen van bekende figuren als El Capitán Trueno tot alternatief werk in eigen beheer, waaronder de fanzines Pus de iaia en Empordà Funeral.

Het project werd in het museum aan de pers voorgesteld door Mariona Seguranyes, wethouder van Cultuur van de stad, museumdirecteur Eduard Bech en de twee samenstellers.

Twee manieren om naar de Empordà te kijken

De samenstellers benaderen het onderwerp vanuit twee invalshoeken. De eerste kijkt van binnenuit. Die laat zien hoe een regio aan de rand van de grote uitgeverscentra toch actief deelnam aan de stripcultuur, zowel als plek waar strips werden gelezen als plek waar ze werden gemaakt. Wereldwijde verschuivingen in de stripgeschiedenis bereikten ook de Empordà, maar lokale makers voegden er hun eigen vormen, projecten en gevoeligheden aan toe.

De tweede invalshoek kijkt van buitenaf. Die onderzoekt hoe auteurs zonder band met de streek de Empordà als decor voor hun verhalen hebben gebruikt. In die werken komt de regio vaak naar voren via bekende clichés.

Een ruime opvatting van het stripverhaal

De tentoonstelling hanteert een brede opvatting van wat een beeldverhaal is. Volgens het museum gaat het vertellen van verhalen met beeld en tekst veel verder terug dan de moderne strip. Voorbeelden zijn prehistorische kunst, Griekse en Romeinse vazen en mozaïeken, middeleeuwse altaarstukken, Azteekse stenen, het Tapijt van Bayeux en de "auques", traditionele Catalaanse prentvellen met rijmende onderschriften.

Het moderne stripverhaal ontstond rond de overgang van de 19e naar de 20e eeuw, met de industrialisatie en nieuwe technologie. Het werd een massamedium, nauw verbonden met de grote steden waar de uitgevers gevestigd waren.

De tentoonstelling zet vraagtekens bij dat beeld. Ze stelt dat de stripwereld de afgelopen decennia veel minder gecentraliseerd is geraakt. De Empordà dient als voorbeeld: een van de belangrijkste stripuitgevers van het land is in de regio gevestigd en geeft internationaal bekende figuren als Superman en Spiderman uit.

Lezingen, rondleidingen en een studiedag

Het museum heeft rond de tentoonstelling een activiteitenprogramma opgezet. De samenstellers geven rondleidingen op 10 oktober (12.00 uur), 13 november (16.00 uur), 21 november (12.00 uur) en 12 december (12.00 uur).

Op 14 november om 18.00 uur presenteren Toni Benages-Gallard en Ricard Martín Cortada hun strip "L'altre Empordà". Op 19 november om 19.00 uur geeft Pere Parramon een lezing over genderidentiteit bij striphelden.

Daarnaast is er een vakstudiedag, "El còmic: noves mirades des de l'acadèmia, els museus i la recerca". Die komt voort uit een overeenkomst die een jaar geleden werd gesloten tussen de gemeente Figueres en de leerstoel hedendaagse kunst en cultuur van de Universiteit van Girona. De sessies vinden plaats in Girona op 12 november om 17.30 uur en in Figueres op 13 november van 9.30 tot 14.00 uur.

Tijdens de studiedag wordt besproken hoe strips hun weg vinden naar musea, universiteiten en culturele instellingen als object van studie en behoud. De dag is vooral bedoeld voor professionals uit musea, cultuurbeheer, onderzoek en onderwijs, maar ook het grote publiek is welkom. De toegang is gratis, met voorafgaande inschrijving via cacc@udg.edu.

Onze kijk

Voor lezers in Empuriabrava en Castelló d'Empúries is dit een makkelijk uitstapje in het najaar, waarvoor je geen kennis van Catalaanse strips nodig hebt om ervan te genieten. De titel zelf verbindt de oude Griekse vindplaats Empúries met een moderne superheld, en dat wijst op een tentoonstelling die bedoeld is om een breed publiek te bereiken.

Ze past ook in een druk cultureel seizoen in Figueres, dat onlangs nog een goed bezocht goochelfestival en een open dag op het kasteel beleefde. De stad lijkt er graag aan te werken om meer te zijn dan alleen het Dalí-museum.

Het is de moeite waard om te volgen of de samenwerking met de universiteit tot meer stripprojecten in de regio leidt, en hoeveel internationale bezoekers de tentoonstelling trekt voordat ze op 10 januari sluit.